Institutionele bestuursstructuur, grondbeleid en wettelijke erkenning van de lokale gemeenschappen van Faja Lobi

1. Visie en grondbeginselen van het bestuur

Het bestuur van Faja Lobi is gebaseerd op een geïntegreerde aanpak die steunt op transparantie, betrokkenheid van de gemeenschap, rechtszekerheid en ecologische duurzaamheid. Het heeft tot doel te waarborgen dat de herbebossings- en agroforestryprojecten worden uitgevoerd binnen een stabiel, inclusief institutioneel kader dat gericht is op effecten op de lange termijn.

Dit bestuur is gebaseerd op een principe van gelijkwaardig partnerschap, waarbij de lokale gemeenschappen worden erkend als volwaardige partners in de missie van Faja Lobi, en niet louter als begunstigden.

2. Institutionele structuur van het bestuur

Het bestuur van Faja Lobi is opgebouwd rond drie elkaar aanvullende niveaus:

• Het institutionele niveau, verzorgd door Faja Lobi, als organisatie die de projecten uitvoert en verantwoordelijk is voor het aantrekken van financiering, het administratieve en financiële beheer, de naleving van milieu- en sociale normen, evenals de juridische beveiliging van de grondbezittingen.
• Het gemeenschapsniveau, vertegenwoordigd door de gemeenschapsvergaderingen, waarin de partnergemeenschappen zijn verenigd en die betrokken zijn bij de strategische besluitvorming, de monitoring van de activiteiten en het collectieve beheer van de opbrengsten.
• Het operationele niveau, dat zich richt op de technische uitvoering van projecten in het veld, waaronder boomkwekerijen, herbebossing, agrobosbouw en mechanismen voor monitoring en evaluatie.

3. Grondslagen van het gemeenschappelijk grondpartnerschap

Het door Faja Lobi ontwikkelde grondpartnerschap is gebaseerd op de erkenning van gewoonterechtelijke rechten als legitieme grondslag voor toegang tot grond, in combinatie met juridische zekerheid in overeenstemming met het geldende grondrecht. Mocht de organisatie op een dag ophouden te bestaan, dan blijven de gewoonterechtelijke rechten voor de gemeenschappen gewaarborgd.

Lokale gemeenschappen zoeken en stellen gronden ter beschikking die maatschappelijk erkend zijn, waarover geen geschillen bestaan en die geschikt zijn voor de milieu- en agroforestry-doelstellingen van de projecten.

4. Mechanisme voor de verwerving en juridische beveiliging van grond

Na de overdracht aan de gemeenschap zorgt Faja Lobi voor de wettelijke verwerving van de grond en de registratie ervan, waarbij eigendomsbewijzen worden verkregen die op haar naam zijn geregistreerd.

Deze aanpak heeft tot doel:

• De rechtszekerheid van investeringen waarborgen;
• Toekomstige grondconflicten voorkomen;
• De continuïteit van de projecten waarborgen nadat de financiering is beëindigd;
• De technische en financiële partners geruststellen.

5. Grondaankoop en wettelijke erkenning van gemeenschappen

De grondverwerving door Faja Lobi houdt geen verlies van rechten voor de lokale gemeenschappen in, maar is een proces waarbij gewoonterechtelijke rechten worden omgezet in erkende institutionele rechten.

Door de vrijwillige overdracht van de gewoonterechten op de gronden die voor de projecten zijn bestemd, krijgen de lokale gemeenschappen de formele status van leden van Faja Lobi, zoals vastgelegd in de statuten van de organisatie. Deze status kent hen een duurzaam recht toe op inspraak in het bestuur en op de gegenereerde winsten.

6. Typologie van de leden van Faja Lobi

Overeenkomstig haar statuten bestaat Faja Lobi uit twee categorieën leden:

• De statutaire leden, die hebben meegewerkt aan de oprichting van Faja Lobi en als medeoprichters worden erkend. Sommigen vervullen taken in het dagelijks bestuur en ontvangen een salaris, terwijl anderen, die geen uitvoerende functie bekleden, geen vergoeding ontvangen.
• De leden van de gemeenschap, bestaande uit lokale gemeenschappen die hun gewoonterechten op de voor de projecten bestemde gronden hebben afgestaan in ruil voor een gewoonterechtsvergoeding en een langdurig partnerschap. Deze gemeenschappen zijn verenigd in gemeenschapsvergaderingen die in de statuten zijn erkend.

7. Rechten, verantwoordelijkheden en voordelen van leden van de gemeenschap

Leden van de gemeenschap hebben duidelijk omschreven rechten, waaronder:

• Deelname aan de bestuursorganen van de Gemeenschap;
• Toegang tot de economische en sociale voordelen die uit de projecten voortvloeien;
• Deelname aan de gemeenschapsgerichte monitoring van de activiteiten.

Ze nemen ook verantwoordelijkheden op zich, zoals het beschermen van de locaties, het nakomen van contractuele verplichtingen en het deelnemen aan gezamenlijke activiteiten.

8. Economisch bestuur, herverdeling en verantwoordingsplicht

De winsten die worden gegenereerd door de projecten van Faja Lobi, met inbegrip van die welke voortvloeien uit de valorisatie van milieuactiva, worden bij voorrang bestemd voor de aangesloten gemeenschappen, volgens transparante mechanismen die gezamenlijk zijn goedgekeurd.

Faja Lobi fungeert als institutionele beheerder en waarborg voor verantwoording, en zorgt voor financiële transparantie, traceerbaarheid van middelen en regelmatige verantwoording aan de gemeenschappen en partners.

9. Een bestuursvorm gericht op duurzaamheid en de periode na afloop van het project

Door grondzekerheid, wettelijke erkenning van de gemeenschappen en participatief bestuur met elkaar te verweven, waarborgt het model van Faja Lobi de duurzaamheid van de projecten, ook na afloop van de financieringscycli.

Dit model versterkt de lokale betrokkenheid, beperkt de institutionele en grondgerelateerde risico’s en past de activiteiten van Faja Lobi in een dynamiek van duurzame sociaal-ecologische ontwikkeling in, ten behoeve van de huidige en toekomstige generaties.